Anadolu'nun kadim toprakları, her köşesinde binlerce yıllık medeniyetlerin izlerini barındırmaya devam ediyor. Yozgat'ın Kirazlı Göleti'nin kuzeyinde, stratejik bir tepe üzerinde gün yüzüne çıkarılan Çeşka Yeraltı Şehri, yaklaşık 3 bin yıllık köklü geçmişiyle arkeoloji dünyasında heyecan uyandırdı. Halk arasında "Kirazlı Göleti" olarak bilinen bölgedeki bu keşif, Friglerden Romalılara, Bizanslılardan günümüze uzanan kesintisiz bir yerleşimin hikayesini fısıldıyor.
Yozgat merkezine yakın bir konumda, Kirazlı Göleti'nin hemen kuzeyindeki bu yüksek tepede yer alan Çeşka Yeraltı Şehri, hem coğrafi konumu hem de mimari yapısıyla dikkat çekiyor. Bölgenin doğal savunma avantajlarından faydalanılarak inşa edildiği anlaşılan şehir, dönemin güvenlik ve barınma ihtiyaçlarına üst düzeyde cevap vermiş. Bu stratejik mevki, yerleşimin tarih boyunca ne denli önemli olduğunu gözler önüne seriyor.
Yeraltı şehrine giriş, tespit edilen üç ana kapıdan sağlanıyordu. Ne yazık ki, kuzeybatı yönündeki ana giriş zamanla kapanmış olsa da, güney ve kuzeydeki diğer girişler, geçmişin kapılarını aralamaya devam ediyor. Bu çoklu giriş sistemi, hem savunma hem de olası kaçış senaryoları için tasarlanmış sofistike bir planlamanın ürünü olarak yorumlanıyor.